[Tùy Bút] Thụy Du & Tôi – Hãy để anh ôm em – Ngang bằng sự chết! | Heavenly Wind™

Home » * Blog » [Tùy Bút] Thụy Du & Tôi – Hãy để anh ôm em – Ngang bằng sự chết!

[Tùy Bút] Thụy Du & Tôi – Hãy để anh ôm em – Ngang bằng sự chết!

Posted by Henry Long Nguyen | On 29 - March - 2011 | 12 Comments

Tags: * Blog, music, Tùy Bút | Categories: * Blog, Cảm Nhận, Cánh Đồng Gió, Tiêu Điểm

Để nói về ca khúc này, chỉ có thể tóm gọn rằng: Đây là một trong số những ca khúc hiếm hoi của Việt Nam giàu hình ảnh và có ngôn từ đẹp đến từng góc cạnh… hơn thế nữa… không nhiều người biết rằng đằng sau chữ “Thụy” trong ca khúc Khúc Thụy Du còn là một câu chuyện, một đề tài gây nhiều tranh cãi.

Chẳng biết có nhiều người giống tôi không: bị mê hoặc bởi 2 chữ “Thụy Du” trong ca khúc “Khúc Thụy Du” của Nhạc sỹ Anh Bằng. Có lẽ những cái hấp dẫn tôi chính là sự huyền hoặc mờ ảo và… không rỏ ràng, những cái khoát lên mình cái bóng đen ý nghĩa mà không phải ai soi ngọn đèn trí tuệ của mình vào là có thể nhận ra.

Tôi đã mất một thời gian để tìm hiểu 2 chữ “Thụy Du” là gì và suốt trong quá trình đó tôi bắt gặp nhiều ý kiến, nhiều quan điểm khác nhau tranh luận về nghĩa của “Thụy Du”. Và tôi bắt gặp một bài viết, bài viết đã cho tôi 1 câu trả lời suốt 1 thời gian dài và cả sự đồng cảm:

…Tôi là chim bói cá/ Em là bóng trăng ngà/ Chỉ cách một mặt hồ/ Mà muôn trùng chia xa.

Khoảng cách tưởng chừng như mong manh của mặt hồ đã chia lìa hai thế giới, không thể vượt qua, không thể chạm tới…

Khúc thụy du thật đẹp, phải chăng bởi nó là kí ức. Nghe để cảm và dường như càng nghe càng cảm. Có khi nào như loài chim bói cá, ta khắc khoải đi tìm đời đánh mất không? Ta là ai trong đời sống này? Ta đã sống hết mình chưa với tình yêu và cuộc đời hiện tại? Những giọt nhạc nhẹ nhàng rơi xuống tâm hồn, đi kiếm tìm đồng cảm. Người ta gọi đây là Khúc thụy du hay là khúc du ca cho Thụy.

Lời bài hát được lấy từ bài thơ Khúc thụy du của nhà thơ Du Tử Lê sáng tác hồi tháng 3 năm 1968. Với những ca từ chọn lọc, bài thơ nguyên gốc đã trở thành một bản tình ca tuyệt đẹp.

Với Khúc thụy du, có biết bao nhiêu câu hỏi. Những câu hỏi nối tiếp nhau trong bài hát, những câu hỏi nối tiếp nhau khi bài hát đã khép lại.

Hãy nói về cuộc đời
Khi tôi không còn nữa
Sẽ lấy được những gì
Về bên kia thế giới
Ngoài trống vắng mà thôi

Thụy ơi và tình ơi!

Thụy ơi và tình ơi…, ngoài trống vắng mà thôi…Day dứt và khắc khoải, tất cả những boăn khoăn còn đó. Có câu trả lời nào cho dấu hỏi Thụy Du là ai? Nàng là người con gái mang tên Thụy? Hay Thụy Châu, vợ nhà thơ Du Tử Lê, chữ đầu của tên hai người ghép lại thành Thụy Du, Khúc thụy du vì thế?

Thụy cũng có nghĩa là giấc ngủ, Khúc thụy du, phải chăng khúc du ca mơ về một cuộc đời, một chuyến đi – thực thực, ảo ảo, tỉnh tỉnh, mê mê? Không cần cắt nghĩa, cũng không nên cắt nghĩa, bởi lẽ nếu cắt nghĩa quá rạch ròi thì đâu còn là thơ ca và âm nhạc, cho người ta mê đắm, khiến người ta trăn trở, hỏi rồi lại bỏ lửng, để mặc cái mờ ảo ấy!

Đừng bao giờ em hỏi
Vì sao ta yêu nhau?
Vì sao môi anh nóng?
Vì sao tay anh lạnh?
Vì sao thân anh run?
Vì sao chân không vững?

Vì sao và vì sao???

Tình yêu có trăm ngàn câu hỏi, nhưng em yêu ơi câu trả lời nào sẽ xác đáng nhất cho câu hỏi “vì sao ta yêu nhau”? Em đừng bao giờ boăn khoăn bởi tình yêu ta dành cho em nhé.

Một tình yêu trìu mến, tình tứ, có ngọt ngào và cay đắng khi bánh xe cuộc đời khiến “anh” và “em” xa nhau. Cũng đừng bao giờ hỏi vì sao ta xa nhau, phải không em?

Thoảng đâu đây cái mãnh liệt của thuở yêu xưa trong điềm đạm, tĩnh lặng khi nhớ lại một cuộc tình đã mất. Ôi “tình yêu mật ngọt/ Mật ngọt trên môi/ Tình yêu mật đắng/ Mật đắng trong đời” (*), nhưng trong Khúc thụy du, không phải cái cảm giác xót xa đó mà là một sự bâng khuâng, đi tìm hoài niệm.

Tình yêu qua đi để lại những vết xước trong tim, vết xước đớn đau, vết xước ngọt ngào, để đôi khi nhớ lại ta tự hỏi “Thụy bây giờ về đâu?”. Câu hỏi vang mãi trong tâm trí, như một niềm khắc khoải khôn nguôi… Khắc khoải đấy, nhớ thương đấy nhưng tìm đâu ra câu trả lời? Khúc thụy du không có câu trả lời!

Trong bài hát còn có thêm một đoạn “Tôi là chim bói cá/ Em là bóng trăng ngà/ Chỉ cách một mặt hồ/ Mà muôn trùng chia xa”. Khoảng cách tưởng chừng như mong manh của mặt hồ đã chia lìa hai thế giới, không thể vượt qua, không thể chạm tới.

Khúc thụy du day dứt mà nhẹ nhàng như thế đấy!

Sưu tầm

Tôi đã đồng cảm với ý kiến đó… 1 thời gian dài cho đến khi:

Thụy cũng có khi là giấc ngủ, Khúc thụy du, phải chăng khúc du ca mơ về một cuộc đời, một chuyến đi – thực thực, ảo ảo, tỉnh tỉnh, mê mê? Không cần cắt nghĩa, cũng không nên cắt nghĩa, bởi lẽ nếu cắt nghĩa quá rạch ròi thì đâu còn là thơ ca và âm nhạc, cho người ta mê đắm, khiến người ta trăn trở, hỏi rồi lại bỏ lửng, để mặc cái mờ ảo ấy!

Tôi tự hỏi có phải ta đang tự lừa dối mình bằng những cái hư thực, chấp nhận cái không rỏ ràng trong khi lẽ ra ta có thể có có câu trả lời chính xác hơn và hoàn hảo hơn. Phải chăng tôi đã thay đổi? Có người sẽ nói tôi lằng nhằng rỗi hơi khi đi tìm ý nghĩa của 2 chữ tào lao nào đó của thằng cha Du Tử Lê hâm hâm!?

Nhưng tôi vốn không phải người hay đi làm 1 việc mà không có ý nghĩa – còn nhớ trong phần tự bạch tước đây tôi có giới thiệu về mình: Tôi làm việc gì cũng có 2 ẩn ý. Do đó việc viết ra và đi tìm ý nghĩa thực của “Thụy Du” là 1 bước trong cái phần tâm lý đang đấu tranh trong tôi, dễ hiểu hơn là nó đang quyết định:

Lựa Chọn: Rỏ ràng-thực tại hay hư ảo-huyền hoặc?

Quyết định này khuyến tôi tìm bản gốc bài thơ để xem Thụy là 1 người con gái hay Thụy là 1 giấc mơ.

Bài Thơ: Khúc Thụy Du
Tác Giả: Du Tử Lê

Click Để Hiển Thị Nội Dung Được Ẩn – Show ▼

Như con chim bói cá
Trên cọc nhọn trăm năm
Tôi tìm đời đánh mất
Trong vũng nước cuộc đời

Như con chim bói cá
Tôi thường ngừng cánh bay
Ngước nhìn lên huyệt lộ
Bầy quạ rỉa xác người
(Của tươi đời nhượng lại)
Bữa ăn nào ngon hơn
Làm sao tôi nói được

Như con chim bói cá
Tôi lặn sâu trong bùn
Hoài công tìm ý nghĩa
Cho cảnh tình hôm nay

Trên xác người chưa rữa
Trên thịt người chưa tan
Trên cánh tay chó gậm
Trên chiếc đầu lợn tha

Tôi sống như người mù
Tôi sống như người điên
Tôi làm chim bói cá
Lặn tìm vuông đời mình

Trên mặt dài nhiên lặng
Không tăm nào sủi lên
Đời sống như thân nấm
Mỗi ngày một lùn đi
Tâm hồn ta cọc lại
Ai làm người như tôi?

Mịn màng như nỗi chết
Hoang đường như tuổi thơ
Chưa một lần hé mở
Trên ngọn cờ không bay

Đôi mắt nàng không khép
Bàn tay nàng không thưa
Lọn tóc nàng đêm tối
Khư khư ôm tình dài

Ngực tôi đầy nắng lửa
Hãy nói về cuộc đời
Tôi còn gì để sống
Hãy nói về cuộc đời
Khi tôi không còn nữa
Sẽ mang được những gì
Về bên kia thế giới
Thụy ơi và Thụy ơi

Tôi làm ma không đầu
Tôi làm ma không bụng
Tôi chỉ còn đôi chân
Hay chỉ còn đôi tay
Sờ soạng tìm thi thể
Quờ quạng tìm trái tim
Lẫn tan cùng vỏ đạn
Dính văng cùng mảnh bom
Thụy ơi và Thụy ơi

Đừng bao giờ em hỏi
Vì sao mình yêu nhau
Vì sao môi anh nóng
Vì sao tay anh lạnh
Vì sao thân anh run
Vì sao chân không vững
Vì sao anh van em
Hãy cho anh được thở
Bằng ngực em rũ buồn
Hãy cho anh được ôm
Em, ngang bằng sự chết
Tình yêu như ngọn dao
Anh đâm mình, lút cán
Thụy ơi và Thụy ơi
Không còn gì có nghĩa
Ngoài tình em tình em
Đã ướt đầm thân thể

Anh ru anh ngủ mùi
Đợi một giờ linh hiển.

Thông Tin

Phần nội dung bắt đầu từ đoạn này có biên tập lại từ trang gốc: www.vietcaravan.com/showthread.php?3109-Lắng-Đọng-Nghĩa-của-từ-Thụy-trong-Khúc-Thụy-Du

_______________

Không nhiều người có dịp biết qua và cảm nhận trọn vẹn bài thơ của Du Tử Lê mà Anh Bằng phổ nhạc.

Bạn thấy gì trong hết những dòng thơ ấy?
Một tình yêu tuyệt vọng?
Một sự gào thét khi cái chết chia lìa?

Tôi thì lại cảm nhận được rất ít cái gọi là “tình yêu đôi lứa” trong bài thơ trên. Bài thơ được sáng tác trong bối cảnh Mậu Thân năm 68, và ngày đó là chiến tranh. “Thụy” theo tôi là một từ của tiếng Hán, và trong bối cảnh bài viết, nghĩa tôi cảm nhận được đó là ra sự đi vĩnh hằng – hay cụ thể hơn đó là sự liên quan đến cái chết.

Trong tiếng Hán: Cũng cùng một cách đọc là âm “Thụy” (khác cách viêt) tôi tìm hiểu ra thì có đến 3 nghĩa:

1./ Giấc ngủ.
2./ Một điều gì đó đẹp và nhẹ nhàng.
3./ Cách đặt tên cho một người chết nghĩa như sau: Tên hèm, lúc người sắp chết người khác đem tính hạnh của người sắp chết ấy so sánh rồi đặt cho một tên khác để khi cúng giỗ khấn đến gọi là “Thụy”).

Rỏ ràng, câu trả lời đã có Thụy là gì. Xuyên suốt bài thơ trên của Du Lê Tử là nỗi đau đớn của cái chết, tình yêu chia lìa,… sự đau đớn muôn thuở của mọi cuộc chiến tranh mang đến. Chính những nốt nhạc trầm da diết và khắc khoải của Anh Bằng đôi khi mang sự lầm tưởng cho một mối tình trai gái hay thậm chí là cái tên của thiếu nữ mang tên Thụy. Nhưng cá nhân tôi nghĩ ràng Thụy trong bài thơ của Du Tử Lê khác với Thụy trong ca khúc do Anh Bằng phổ nhạc khi khắc họa đâu đó là đôi trai gái với “tình ơi” và “Thụy bây giờ về đâu?” :

Bởi Thụy của Anh Bằng có đoạn: Tôi là chim bói cá/ Em là bóng trăng ngà/ Chỉ cách một mặt hồ/ Mà muôn trùng chia xa.

Thụy của Du mãnh liệt và trần tục – Thụy của Anh Bằng khoắc khoải và thi vị.
Thụy của Du là nỗu đau chia lìa và cái chết – Thụy của Anh Bằng là giấc mộng trăm năm của đời người.

Vậy ở đây hãy hỏi ta thích “Thụy Du” của ai hơn?
Tôi thích Thụy của Du hơn, vì câu:

Hãy để anh ôm em – ngang bằng sự chết.

Một hình ảnh mãnh liệt – sâu sắc và cả sự táo bạo đến ghê gớm. Khoảnh khắc mà cái chết gần kề hơn lúc nào hết… nhưng nỗi khao khát ôm áp chở che cho những gì mình yêu thương cũng ngang bằng như thế… điều đó gợi cho bạn suy nghĩ gì?

Nếu để định nghĩa Tình Yêu thì không hề đơn giản nhưng nếu hỏi Tình Yêu (Đích Thực) quý giá như thế nào thì chỉ có một giá trị quý báu ngang bằng để có thể so sánh là Sinh Mệnh, là sự sống của chính chủ thể có được và mất mát bởi Tình Yêu kia !

Có rảnh ngồi nghe lại những ca khúc thế này mới thấy sao mà ngày xưa nhạc viết ra nhiều hình ảnh như thế, thơ mộng như thế, tình yêu lớn lao như thế… chẳng bù với bây giờ.

Cuối cùng kết thúc Entry này tôi chỉ có thể nói: cái mà người ta viết ra chỉ chứa 1 phần nhỏ cái mà ta nghĩ. Cho nên nếu ai đọc mà thấy không hiểu thì cũng đừng thắc mắc bởi nói trước rồi: tôi phức tạp vô đối mà!

12/12/2008
Henry Long Nguyen

1/ Trích lời nhắn tới những kẻ thiếu ý thức về Bản Quyền và Quyền Tác Giả:
…” Bài viết dù là của ai thì nó cũng không tự nhiên mọc ra như cây cỏ để bạn bứng về trồng lên mảnh vườn của bạn. Và nếu bạn nghĩ rằng mình có thể đủ thông minh để qua mặt được các cổ máy tìm kiếm, tác giả sẽ không truy được bài viết mà bạn đã chôm chỉa ngay cả khi bạn đã xóa bỏ thông tin tên tuổi của họ hoặc đã đổi luôn tựa đề thì tôi thật tình nghi ngờ về trí tuệ của bạn đấy. “…
2/ Có thể tìm hiểu nguyên văn nội dung của đoạn trích trên bằng cách Click vào phần văn bản này cũng như tham khảo thêm các điều khoản khác về Quyền Sử Dụng và Tác Quyền tại Website này.

Bài Cùng Chủ Đề

Bài Trong Chuyên Mục

Những Bài Viết Gợi Ý - Có Thể Bạn Sẽ Thích!

Tùy Bút: Ngày nào đó, ta có thôi hết yêu người!?

Một ca khúc khác của Ngô Thụy Miên – Nghe để rồi chợt buồn, chợt xao động chỉ vì một bài hát… Bản tình cuối…! Để rồi ngồi im lặng nghe đi nghe lại . “Ta đã yêu và ta đã mơ, mơ trăng sao đưa đến bên người” trong mỗi cuộc đời mỗi con người chắc chắn sẽ ...